عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ ص فِي أَضْحًى ـ أَوْ فِطْرٍ ـ إِلَى الْمُصَلَّى، فَمَرَّ عَلَى النِّسَاءِ فَقَالَ ”يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ تَصَدَّقْنَ، فَإِنِّي أُرِيتُكُنَّ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ”. فَقُلْنَ وَبِمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ”تُكْثِرْنَ اللَّعْنَ، وَتَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ، مَا رَأَيْتُ مِنْ نَاقِصَاتِ عَقْلٍ وَدِينٍ أَذْهَبَ لِلُبِّ الرَّجُلِ الْحَازِمِ مِنْ إِحْدَاكُنَّ”. قُلْنَ وَمَا نُقْصَانُ دِينِنَا وَعَقْلِنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ” أَلَيْسَ شَهَادَةُ الْمَرْأَةِ مِثْلَ نِصْفِ شَهَادَةِ الرَّجُلِ”. قُلْنَ بَلَى. قَالَ ”فَذَلِكَ مِنْ نُقْصَانِ عَقْلِهَا، أَلَيْسَ إِذَا حَاضَتْ لَمْ تُصَلِّ وَلَمْ تَصُمْ”. قُلْنَ بَلَى. قَالَ ”فَذَلِكَ مِنْ نُقْصَانِ دِينِهَا”
ابو سعید الخدري روایت کوي: یو ځل رسول الله ص د لوی اختر یا کوچني اختر د لمانځه لپاره د لمونځ ځای ته ووت. بیا د ښځو د یوې ډلې له مخې تېر شو او ویې فرمایل: “ای د ښځو ټولیه! صدقه وکړئ، ځکه ما ولیدل چې د جهنم اکثره اوسیدونکي تاسو ښځينه ياست.” هغوی وویل: “ای د الله رسوله! ولې؟” ویې فرمایل: “تاسې ډېر لعنت وایاست او د خپلو مېړونو ناشکري کوئ. ما له تاسې څخه د عقل او دین په لحاظ ناقصې نه دي لیدلي، یو محتاط او هوښیار سړی کولای شي چې ستاسې د ځینو لخوا بې لارې شي” هغوی وویل: “ای د الله رسوله! زموږ د عقل او دین نقصان څه دی؟” ویې فرمایل: “آیا د دوه ښځو شاهدي د یو سړي د شاهدۍ په اندازه نه ده؟” هغوی وویل: “هو.” ویې فرمایل: “دا د هغې د عقل ناقصتوب دی. آیا کله چې حیض شي، لمونځ او روژه نه پرېږدي؟” هغوی وویل: “هو.” ویې فرمایل: “دا د هغې د دین ناقصتوب دی.“
ﺍﺑﻮ ﺳﻌﻴﺪ الخدري ﻣﻲ ﮔﻮﻳﺪ : ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﺭﻭﺯ ﻋﻴﺪ ﻗﺮﺑﺎﻥ ﻳﺎ ﻋﻴﺪ ﻓﻄﺮ ﺑﺴﻮﻱ عید ﮔﺎﻩ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ، ﺳﺮﻱ ﺑﻪ ﺯﻧﺎﻥ ﺯﺩ ﻭ ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﺁﻧﺎﻥ ﻓﺮﻣﻮﺩ : «ﺍﻱ ﮔﺮﻭﻩ ﺯﻧﺎﻥ! ﺻﺪﻗﻪ ﺩﻫﻴﺪ ﺯﻳﺮﺍ ﺷﻤﺎ ﺭﺍ ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﺍﻫﻞ ﺩﻭﺯﺥ ﺩﻳﺪﻡ ». ﭘﺮﺳﻴﺪﻧﺪ : ﭼﺮﺍ ﺍﻱ ؟! ﭘﻴﺎﻣﺒﺮ ﺍﻛﺮﻡ – ﻓﺮﻣﻮﺩ : «ﺑﺨﺎﻃﺮ ﺍﻳﻨﻜﻪ ﺷﻤﺎ ﺑﻜﺜﺮﺕ ﻧﻔﺮﻳﻦ ﻣﻲ ﻛﻨﻴﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺷﻮﻫﺮﺍﻧﺘﺎﻥ ﻧﺎﻓﺮﻣﺎﻧﻲ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﻭ ﻧﺎﺳﭙﺎﺳﻲ ﻣﻲ ﻛﻨﻴﺪ ﻭ ﻫﻴﭻ ﻧﺎﻗﺺ ﻋﻘﻞ ﻭ ﺩﻳﻨﻲ ﻧﻤﻲ ﺗﻮﺍﻧﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺷﻤﺎ، ﻣﺮﺩﺍﻥ ﻋﺎﻗﻞ ﺭﺍ ﻓﺮﻳﺐ ﺑﺪﻫﺪ». ﻋﺮﺽ ﻛﺮﺩﻧﺪ : ﺍﻱ ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ ﻧﻘﺼﺎﻥ ﻋﻘﻞ ﻭ ﺩﻳﻦ ﻣﺎ ﭼﻴﺴﺖ؟ ﻓﺮﻣﻮﺩ : «ﻣﮕﺮ ﻧﻪ ﺍﻳﻦ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﮔﻮﺍﻫﻲ ﻳﻚ ﺯﻥ، ﻧﺼﻒ ﮔﻮﺍﻫﻲ ﻣﺮﺩ ﻣﺤﺴﻮﺏ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ»؟ ﮔﻔﺘﻨﺪ : ﺑﻠﻲ. ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ ﻓﺮﻣﻮﺩ : «ﺍﻳﻦ ﺧﻮﺩ، ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ ﻧﻘﺺ ﻋﻘﻞ ﺷﻤﺎ ﺍﺳﺖ». ﺁﻧﺤﻀﺮﺕ ﺑﺎﺯ ﻓﺮﻣﻮﺩ: «ﻣﮕﺮ ﻧﻪ ﺍﻳﻨﻜﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﺎﻡ ﺣﻴﺾ ﻭ ﻗﺎﻋﺪﮔﻲ، ﻧﻤﺎﺯ ﻧﻤﻲ ﺧﻮﺍﻧﻴﺪ ﻭ ﺭﻭﺯﻩ ﻧﻤﻲ ﮔﻴﺮﻳﺪ»؟ ﻋﺮﺽ ﻛﺮﺩﻧﺪ : ﺑﻠﻲ . ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩ : «ﺍﻳﻦ ﻫﻢ ﺩﻟﻴﻞ ﺑﺮ ﻧﻘﺺ ﺩﻳﻦ ﺷﻤﺎﺳﺖ».
Narrated Abu Sa`id Al-Khudri: Once Allah’s Messenger went out to the Musalla (to offer the prayer) of `Id-al-Adha or Al-Fitr prayer. Then he passed by the women and said, “O women! Give alms, as I have seen that the majority of the dwellers of Hell-fire were you (women).” They asked, “Why is it so, O Allah’s Messenger ?” He replied, “You curse frequently and are ungrateful to your husbands. I have not seen anyone more deficient in intelligence and religion than you. A cautious sensible man could be led astray by some of you.” The women asked, “O Allah’s Messenger! What is deficient in our intelligence and religion?” He said, “Is not the evidence of two women equal to the witness of one man?” They replied in the affirmative. He said, “This is the deficiency in her intelligence. Isn’t it true that a woman can neither pray nor fast during her menses?” The women replied in the affirmative. He said, “This is the deficiency in her religion.”
دا څنګه امکان لري چې له یوه ناقص العقله انسان څخه دې کامل العقله انسان نړۍ ته راشي؟
د دغه حديث متن ته په کتو یو سالم او عاقل انسان ته ګڼې پوښتنې را ولاړيږي چې غواړم دلته یې مطرح کړم:
ماته مې خپل فکر دا وايي کله چې ښځې په کور کښې وساتو، تعلیم ورنکړو، شاوخوا چاپېریال ور ونه ښيو نو د دوی خوارانو ماغزه به څنګه انکشاف وکړي؟ ځکه ماغزه خو په تجربه او تعلیم لوړیږي او انکشاف کوي، دا چې د افغانستان ښځې د نارینوو په نسبت په تعليمي لحاظ کښته دي نو عمده دلیل یې همدا دی چې دوی په کور کښې ساتل کیږي خو دغه د کم عقلئ خبره بیا په غربي نړۍ کې نشته.
د نړۍ لومړی کامپیوټري پروګرام یوې ښځې جوړکړی، د فیزیک د علم په برخه کښې د نوبل جایزې هم ځنیو ښځو ترلاسه کړې، یعنې که څوک په ګوګل کې پلټنه وکړي او یا په دغه لاندې لېنک کلېک وکړي نو وبه ګوري چې ښځو څومره په ساینسي ډګر کښې رول لوبولی خو پوښتنه دا ده چې څنګه ناقص العقله په دې بریالۍ کيږي چې داسې اختراعات وکړي؟
عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ ص فِي أَضْحًى ـ أَوْ فِطْرٍ ـ إِلَى الْمُصَلَّى، فَمَرَّ عَلَى النِّسَاءِ فَقَالَ ”يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ تَصَدَّقْنَ، فَإِنِّي أُرِيتُكُنَّ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ”. فَقُلْنَ وَبِمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ”تُكْثِرْنَ اللَّعْنَ، وَتَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ، مَا رَأَيْتُ مِنْ نَاقِصَاتِ عَقْلٍ وَدِينٍ أَذْهَبَ لِلُبِّ الرَّجُلِ الْحَازِمِ مِنْ إِحْدَاكُنَّ”. قُلْنَ وَمَا نُقْصَانُ دِينِنَا وَعَقْلِنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ” أَلَيْسَ شَهَادَةُ الْمَرْأَةِ مِثْلَ نِصْفِ شَهَادَةِ الرَّجُلِ”. قُلْنَ بَلَى. قَالَ ”فَذَلِكَ مِنْ نُقْصَانِ عَقْلِهَا، أَلَيْسَ إِذَا حَاضَتْ لَمْ تُصَلِّ وَلَمْ تَصُمْ”. قُلْنَ بَلَى. قَالَ ”فَذَلِكَ مِنْ نُقْصَانِ دِينِهَا”
ابو سعید الخدري روایت کوي: یو ځل رسول الله ص د لوی اختر یا کوچني اختر د لمانځه لپاره د لمونځ ځای ته ووت. بیا د ښځو د یوې ډلې له مخې تېر شو او ویې فرمایل: “ای د ښځو ټولیه! صدقه وکړئ، ځکه ما ولیدل چې د جهنم اکثره اوسیدونکي تاسو ښځينه ياست.” هغوی وویل: “ای د الله رسوله! ولې؟” ویې فرمایل: “تاسې ډېر لعنت وایاست او د خپلو مېړونو ناشکري کوئ. ما له تاسې څخه د عقل او دین په لحاظ ناقصې نه دي لیدلي، یو محتاط او هوښیار سړی کولای شي چې ستاسې د ځینو لخوا بې لارې شي” هغوی وویل: “ای د الله رسوله! زموږ د عقل او دین نقصان څه دی؟” ویې فرمایل: “آیا د دوه ښځو شاهدي د یو سړي د شاهدۍ په اندازه نه ده؟” هغوی وویل: “هو.” ویې فرمایل: “دا د هغې د عقل ناقصتوب دی. آیا کله چې حیض شي، لمونځ او روژه نه پرېږدي؟” هغوی وویل: “هو.” ویې فرمایل: “دا د هغې د دین ناقصتوب دی.“
ﺍﺑﻮ ﺳﻌﻴﺪ الخدري ﻣﻲ ﮔﻮﻳﺪ : ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﺭﻭﺯ ﻋﻴﺪ ﻗﺮﺑﺎﻥ ﻳﺎ ﻋﻴﺪ ﻓﻄﺮ ﺑﺴﻮﻱ عید ﮔﺎﻩ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ، ﺳﺮﻱ ﺑﻪ ﺯﻧﺎﻥ ﺯﺩ ﻭ ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﺁﻧﺎﻥ ﻓﺮﻣﻮﺩ : «ﺍﻱ ﮔﺮﻭﻩ ﺯﻧﺎﻥ! ﺻﺪﻗﻪ ﺩﻫﻴﺪ ﺯﻳﺮﺍ ﺷﻤﺎ ﺭﺍ ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﺍﻫﻞ ﺩﻭﺯﺥ ﺩﻳﺪﻡ ». ﭘﺮﺳﻴﺪﻧﺪ : ﭼﺮﺍ ﺍﻱ ؟! ﭘﻴﺎﻣﺒﺮ ﺍﻛﺮﻡ – ﻓﺮﻣﻮﺩ : «ﺑﺨﺎﻃﺮ ﺍﻳﻨﻜﻪ ﺷﻤﺎ ﺑﻜﺜﺮﺕ ﻧﻔﺮﻳﻦ ﻣﻲ ﻛﻨﻴﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺷﻮﻫﺮﺍﻧﺘﺎﻥ ﻧﺎﻓﺮﻣﺎﻧﻲ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﻭ ﻧﺎﺳﭙﺎﺳﻲ ﻣﻲ ﻛﻨﻴﺪ ﻭ ﻫﻴﭻ ﻧﺎﻗﺺ ﻋﻘﻞ ﻭ ﺩﻳﻨﻲ ﻧﻤﻲ ﺗﻮﺍﻧﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺷﻤﺎ، ﻣﺮﺩﺍﻥ ﻋﺎﻗﻞ ﺭﺍ ﻓﺮﻳﺐ ﺑﺪﻫﺪ». ﻋﺮﺽ ﻛﺮﺩﻧﺪ : ﺍﻱ ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ ﻧﻘﺼﺎﻥ ﻋﻘﻞ ﻭ ﺩﻳﻦ ﻣﺎ ﭼﻴﺴﺖ؟ ﻓﺮﻣﻮﺩ : «ﻣﮕﺮ ﻧﻪ ﺍﻳﻦ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﮔﻮﺍﻫﻲ ﻳﻚ ﺯﻥ، ﻧﺼﻒ ﮔﻮﺍﻫﻲ ﻣﺮﺩ ﻣﺤﺴﻮﺏ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ»؟ ﮔﻔﺘﻨﺪ : ﺑﻠﻲ. ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ ﻓﺮﻣﻮﺩ : «ﺍﻳﻦ ﺧﻮﺩ، ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ ﻧﻘﺺ ﻋﻘﻞ ﺷﻤﺎ ﺍﺳﺖ». ﺁﻧﺤﻀﺮﺕ ﺑﺎﺯ ﻓﺮﻣﻮﺩ: «ﻣﮕﺮ ﻧﻪ ﺍﻳﻨﻜﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﺎﻡ ﺣﻴﺾ ﻭ ﻗﺎﻋﺪﮔﻲ، ﻧﻤﺎﺯ ﻧﻤﻲ ﺧﻮﺍﻧﻴﺪ ﻭ ﺭﻭﺯﻩ ﻧﻤﻲ ﮔﻴﺮﻳﺪ»؟ ﻋﺮﺽ ﻛﺮﺩﻧﺪ : ﺑﻠﻲ . ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩ : «ﺍﻳﻦ ﻫﻢ ﺩﻟﻴﻞ ﺑﺮ ﻧﻘﺺ ﺩﻳﻦ ﺷﻤﺎﺳﺖ».
Narrated Abu Sa`id Al-Khudri: Once Allah’s Messenger went out to the Musalla (to offer the prayer) of `Id-al-Adha or Al-Fitr prayer. Then he passed by the women and said, “O women! Give alms, as I have seen that the majority of the dwellers of Hell-fire were you (women).” They asked, “Why is it so, O Allah’s Messenger ?” He replied, “You curse frequently and are ungrateful to your husbands. I have not seen anyone more deficient in intelligence and religion than you. A cautious sensible man could be led astray by some of you.” The women asked, “O Allah’s Messenger! What is deficient in our intelligence and religion?” He said, “Is not the evidence of two women equal to the witness of one man?” They replied in the affirmative. He said, “This is the deficiency in her intelligence. Isn’t it true that a woman can neither pray nor fast during her menses?” The women replied in the affirmative. He said, “This is the deficiency in her religion.”
دا څنګه امکان لري چې له یوه ناقص العقله انسان څخه دې کامل العقله انسان نړۍ ته راشي؟
د دغه حديث متن ته په کتو یو سالم او عاقل انسان ته ګڼې پوښتنې را ولاړيږي چې غواړم دلته یې مطرح کړم:
ماته مې خپل فکر دا وايي کله چې ښځې په کور کښې وساتو، تعلیم ورنکړو، شاوخوا چاپېریال ور ونه ښيو نو د دوی خوارانو ماغزه به څنګه انکشاف وکړي؟ ځکه ماغزه خو په تجربه او تعلیم لوړیږي او انکشاف کوي، دا چې د افغانستان ښځې د نارینوو په نسبت په تعليمي لحاظ کښته دي نو عمده دلیل یې همدا دی چې دوی په کور کښې ساتل کیږي خو دغه د کم عقلئ خبره بیا په غربي نړۍ کې نشته.
د نړۍ لومړی کامپیوټري پروګرام یوې ښځې جوړکړی، د فیزیک د علم په برخه کښې د نوبل جایزې هم ځنیو ښځو ترلاسه کړې، یعنې که څوک په ګوګل کې پلټنه وکړي او یا په دغه لاندې لېنک کلېک وکړي نو وبه ګوري چې ښځو څومره په ساینسي ډګر کښې رول لوبولی خو پوښتنه دا ده چې څنګه ناقص العقله په دې بریالۍ کيږي چې داسې اختراعات وکړي؟
