۞ إِذْ قَالَ مُوسَىٰ لِأَهْلِهِ إِنِّي آنَسْتُ نَارًا سَآتِيكُمْ مِنْهَا بِخَبَرٍ أَوْ آتِيكُمْ بِشِهَابٍ قَبَسٍ لَعَلَّكُمْ تَصْطَلُونَ (۷) فَلَمَّا جَاءَهَا نُودِيَ أَنْ بُورِكَ مَنْ فِي النَّارِ وَمَنْ حَوْلَهَا وَسُبْحَانَ اللَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ (۸) يَا مُوسَىٰ إِنَّهُ أَنَا اللَّهُ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ (۹)
۱۹ سپاره – ۲۷ سورة النمل – ۷ – ۹ آیت
كله چې موسٰى خپلو كور والاوءته وويل چې ماته يواور غوندې په نظر راغلى دى، زه به همدا اوس تاسې ته له هغه ځايه كوم خبر له ځانه سره راوړم يابه كومه سكروټه را اخيستې درته راوړم ترڅوچې تاسې تاوده شئ (۷) هلته چې ورسيده نو اواز راغى چې (مبارك دى هغه چې پدې اور كښې دى او هغه چې د ده په چاپيريال كښې دى. پاك دى الله، دټولو مخلوقاتو پروردګار (۸) اى موسى ! دا زه يم الله زورور او دحكمت خاوند (۹)
(یاد كړه) هغه وخت چې موسٰى خپلې ښځې ته وویل: بېشكه ما اور ولیده، زه به تاسو ته له دغه (ځاى) نه څه خبر راوړم، یا به تاسو ته بله كړى شوې لمبه راوړم، د دې لپاره چې تاسو تاوده شئ (۷) نو كله چې دى هغه (اور) ته راغى، اواز وكړى شو، داسې چې بركتي كړى شوى دى هغه چې په اور كې دى او هغه چې د ده (اور) چاپېره دى او پاكي ده الله ته چې رب العلمین دى (۸) اى موسٰى! بېشكه شان دا دى چې هم زه الله یم، ښه غالب، ښه حكمت والا (۹)
(يادكړه) هغه وخت چې وويل موسى ښځې خپلې ته بيشكه چې ما وليد يو اور (له لرې). ژربه راوړم تاسې ته له هغه (ځاى د اور څخه) خبر (د لارې حال) يابه راوړم تاسې ته سكروټې لګيدلې لپاره ددې چې تاسې ځانونه تاوده كړئ (په هغه اور) (۷) پس كله چې ورغوى (موسى) هغه (اور) ته غږ وكړ شو ورته داسې چې بركتناك كړى شوى دى هغه چې په دغه اوركې دى اوهغه چې چاپيردي له دغه (اوره). او (غږ وكړ شو چې) پاكي ده الله ته چې رب (پالونكى) دعالميانو دى (۸) اى موسى شان دا دى چې زه يم الله ښه غالب، قوي (داحكاموپه انفاذ) ښه حكمت والا (چې هركارپه تدبيراومصلحت سره كوي) (۹)
موسى به خانواده خود گفت: من از دور آتشى ديدم، زودا كه از آن برايتان خبرى بياورم يا پاره آتشى. شايد گرم شويد. (۷) چون به آتش رسيد، ندايش دادند كه بركت داده شده، آن كه درون آتش است و آن كه در كنار آن است. و منزه است خداى يكتا، آن پروردگار جهانيان (۸) اى موسى، من خداى پيروزمند حكيم هستم. (۹)
[يادكن] هنگامى را كه موسى به خانواده خود گفت: «من آتشى به نظرم رسيد، به زودى براى شما خبرى از آن خواهم آورد، يا شعله آتشى براى شما مىآورم، باشد كه خود را گرم كنيد.» (۷) چون نزد آن آمد، آوا رسيد كه: «خجسته [و مبارك گرديد] آنكه در كنار اين آتش و آنكه پيرامون آن است، و منزه است خدا، پروردگار جهانيان.» (۸) «اى موسى، اين منم خداى عزيز حكيم.» (۹)
(به خاطر بیاور) هنگامی را که موسی به خانواده خود گفت: «من آتشی از دور دیدم؛ (همین جا توقف کنید؛) بزودی خبری از آن برای شما میآورم، یا شعله آتشی تا گرم شوید.» (۷) هنگامی که نزد آتش آمد، ندایی برخاست که: «مبارک باد آن کس که در آتش است و کسی که در اطراف آن است [= فرشتگان و موسی] و منزّه است خداوندی که پروردگار جهانیان است! (۸) ای موسی! من خداوند عزیز و حکیمم! (۹)
When Musa said to his family: Surely I see fire; I will bring to you from it some news, or I will bring to you therefrom a burning firebrand so that you may warm yourselves.(7) So when he came to it a voice was uttered saying: Blessed is Whoever is in the fire and whatever is about it; and glory be to Allah, the Lord of the worlds; (8) O Musa! surely I am Allah, the Mighty, the Wise; (9)
(Remember) when Moses said unto his household: Lo! I spy afar off a fire; I will bring you tidings thence, or bring to you a borrowed flame that ye may warm yourselves. (7) But when he reached it, he was called, saying: Blessed is Whosoever is in the fire and Whosoever is round about it! And Glorified be Allah, the Lord of the Worlds! (8) O Moses! Lo! it is I, Allah, the Mighty, the Wise. (9)
Behold! Moses said to his family: “I perceive a fire; soon will I bring you from there some information, or I will bring you a burning brand to light our fuel, that ye may warm yourselves. (7) But when he came to the (fire), a voice was heard: “Blessed are those in the fire and those around: and glory to Allah, the Lord of the worlds. (8) “O Moses! verily, I am Allah, the exalted in might, the wise! (9)
د سوره نمل د ۷ تر ۹ آیت شان نزول په اهل تسنن او اهل تشیع کې مختلف تفسیرونه لري. دا آیتونه د حضرت موسى او د هغه د قوم د یوې پیښې په اړه دي، چې کله موسى (علیه السلام) د خپلو خلکو سره یو ځای د فرعون د ظلمونو نه د نجات لپاره له مصر څخه وتلي وو، او په دې آیتونو کې د هغه د معجزو او د الله تعالی د مرستې یادونه شوې ده.
د اهل تشیع روایتونه وايي چې دا آیتونه د حضرت علي بن ابيطالب او د هغه د مقام او عزت په اړه نازل شوي دي. دغه آیتونه د هغه وخت په اړه دي کله چې حضرت علي د نبوت د مقام له خوا د مشرکینو او کافرو له جانب څخه پوره مخالفت او اعتراضونه ولیدل.
د اهل تشیع له نظره، د «إِذْ رَءَا۟هُ ٱلَّذِىۡنَ يُرِيدُونَ حَيَٰتَ ٱلدُّنْيَآ» په اړه، دا تعبیر د امام علي او د هغه د معجزو او ځانګړو صلاحیتونو د ناپوهۍ په ترڅ کې نازل شوی دی. په دې وخت کې د هغه مخالفینو له دې موضوع نه ګټې اخیستلې چې ولې د امام علي مثل د هغه په څېر یو مادي شخص نه وي، لکه د فرعون وزیر، بلکې د الله تعالی لخوا د الهی هدایته. اهل تشیع باور لري چې دا آیتونه د امام علي د مقام او د هغه د حق پر وړاندې د مشرکینو یا مخالفینو لخوا د شکونو او اعتراضونو په ځواب کې نازل شوی دی. د «وَلَوْ مَرَسَلْنَا فِىهِمْ مَلَائِكَةًۭ» په اړه، اهل تشیع وایي چې دا آیت د امام علي د مقام په اړه د ناپوهانو او کفار د شکونو ځواب دی.
د اهل تسنن د روایتونو په اساس، د سوره نمل د ۷ تر ۹ آیت شان نزول په دې اړه دی چې کله د نبي اکرم ص د نبوت په پیل کې مشرکینو او کفار په مکه کې له هغه سره د اعتراضونو، شکونو، او سپکاوو لړۍ پیل کړې وه. په ځانګړې توګه، د قرآن کریم د معجزې په اړه چې ولې دا وحی یوازې په محمد نازله شوې، که چیرې دا معجزه د یو ځواکمن او ډیر مشهور شخص پر ځای د هغه پر تاسې شوی و، نو ډیر به یې منلې وای.
د اهل تسنن له نظره، د «لَوۡ أَنَّنَآ أَنزَلْنَآ هَٰٓذَآ عَلَىٰ رَجُلٍۢ مِّنَ ٱلۡقَرۡيَتَيْنِ عَظِيمٍۢ» په اړه اشاره دې ته ده چې که څه هم د قرآن کریم معجزې او آیاتونه د نبی اکرم ص له لارې نازل شوي، مشرکین بیا هم نه منل. په دې وخت کې، هغوی غوښتل چې قرآن کریم د مکه یا طائف د دوو لویو ښارونو د یو مشر یا ځواکمن کس له لارې راشي.
د اهل تسنن له نظره، الله تعالی په دې آیتونو کې خپل قانون ته اشاره کوي، چې الله تعالی د هر شي حکمت لري او د هغه د مشیّت سره څه پکار وي، نه د مخلوقاتو د غوښتنو او خواشینیو سره. له دې آیتونو څخه دا څرګندیږي چې الله تعالی د هر انسان د رزق او ژوند شرایط په خپل لاس کې لري او هیڅ انسان د الله په اراده او تقدیر باندې نه پوهیږي.
(۷) تفسير: حضرت موسٰى دغه وينا خپلې ښځې بي بي صفورا ته په هغه وخت كې وكړه چې له مدين څخه د راتګ په وخت كې د (طور وادي) ته ورنژدې شو په دغه وخت كې يې د شپې د ډيرې تيارې او سختې له كبله لاره وركه كړئ وه مفصله قصه د (طه) د سورت په تفسير كې وګورئ.
سَآتِيكُم مِّنْهَا بِخَبَرٍ أَوْ آتِيكُم بِشِهَابٍ قَبَسٍ لَّعَلَّكُمْ تَصْطَلُونَ
تفسير : يعنې كه ددغه اور سره نژدې څوك وي تاسې ته به د لارې خبر او پته راوړم كه نه لږ تر لږه ستاسې د توديدلو دپاره به كومه لګېدلې سكروټه راوړم.
(۸) تفسير: كله چې حضرت موسٰى هلته ورسېد ورته معلومه شوه چې دغه دنيوي اور نه دى بلكې غيبي او نوراني اور دى چې په هغه كې د الله جل جلاله نور څرګنديږي يا د الله جل جلاله د نور تجلى پكې بريښي ښايي چې دغه به هماغه وي چې په حديث كې د هغه په نسبت ويلي شوي دي: (حجابه النار) يا (حجابه النور) بيا له غيبه پرې غږ وشو (أَن بُورِكَ مَن فِي النَّارِ وَمَنْ حَوْلَهَا) يعنې د ځمكې دغه ټوټه مباركه ده او په دغه اور كې چې كومه تجلي ده هغه هم مباركه ده او دده په منځ او شاوخوا كې كوم ذوات چې دي هغوي ګرد مقدس دي مثلاً پرښتې يا په خپله موسٰى هغه ګرد سره مبارك دي دغه يې غالباً د موسٰى د مانوس ګرځولو دپاره د اعزاز او اكرام په توګه ويلي دي.
وَسُبْحَانَ اللَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ
تفسير: يعنې د مكان، زمان، جهت، جسم، صورت، رنګ او د حدوث د نورو جسمي عوارضو ځينې د الله جل جلاله ذات پاك دى په اور كې د هغه د تجلي معنٰى دا نه ده چې معاذالله دده مقدس ذات په اور كې حلول كړى دى ؟ لمر چې ټوله دنيا روښانه وي په هنداره كې متجلي كيږي لېكن هيڅوك دا ويلي نشي چې د لمر دومره يوه لويه كره په دغومره يوې وړوكې هندارې كې ځاى شوې ده؟
(۹) تفسير: يعنې په دغه وخت كې له تا سره زه په خپله غږدونكى يم دغه ګرده واقعه مفصلاً د (طه) په سورت كې تېره شوې ده (بيا غږ ورته وشو داسې چې)
د آیت ۷ تفسیر: اهل تشیع په دې آیت کې د نبی اکرم صلی الله علیه وسلم او امام علي د مقام ته اشاره کوي. په دې آیت کې مشرکان او مخالفین وايي که د قرآن کریم پیغام د کوم ځواکمن او مشهوره شخص په واسطه راځي، نو دوی به پرې ایمان راوړلو. د اهل تشیع تفسیر دا دی چې دا آیت د امام علي (علیه السلام) د مقام د کمزوری کولو او د هغه د مقام د نه درک کولو د شکونو ځواب دی. هغوی د امام علي (علیه السلام) د علم او مقام په اړه شک او اعتراض کوي، خو الله تعالی په دې آیت کې د هغه د ځانګړې مقام تصدیق کوي.
د آیت ۸ تفسیر: د اهل تشیع تفسیر کې، رحمت الله په دې آیت کې د امامانو ځانګړی علم، مرشدۍ او هدایت ګڼل کیږي. الله تعالی ویلي چې په ټول کائنات کې د ژوند شرایط او رزق په خپل مشیت سره وېشل شوي دي. د دې سره، امامان د هغه رڼا او هدایت منبع ګڼل کیږي، او خلک باید پوه شي چې د الله رحمت له انسانانو سره د هغوی د فطرت او صلاحیتونو مطابق ویشل کیږي. په دې آیت کې د امامانو د لوړ مقام اشاره ده چې الله تعالی ورته د هدایتي مقام ورکړی دی.
د آیت ۹ تفسیر: اهل تشیع د دې آیت د تفسیر په ترڅ کې وايي چې الله تعالی په دې آیت کې د کافرو او مشرکینو د شکونو ځواب ورکوي. که څه هم که د قرآن کریم پیغام د فرشتو یا د مړو له خوا راشي، بیا هم هغوی به ایمان ونه راوړلو، ځکه چې ایمان د الله تعالی په اراده پورې اړه لري. اهل تشیع په دې کې د امامانو د هدایتي مقام ذکر کوي، چې یوازې امامان (علیه السلام) د الهی هدایت وړاندیز کوي او کافرانو ته یې د ایمان راوړل ډیر سخت وي، تر څو چې الله یې مشیت ونه غواړي.
په ټوله کې: د اهل تشیع تفسير په دې آیتونو کې د امامانو مقام او د هغوی د الهی هدايت اشاره کوي. اهل تشیع باور لري چې الله تعالی د امامانو له لارې خپل نور او هدایت د انسانانو په لور ورکوي، او دې آیتونو د امام علي (علیه السلام) او د اهل بیت مقام ته اشاره کوي، چې مخالفین او شکاکان یې په سم درک نه پوهېږي.
د آیت ۷ تفسیر: اهل تشیع په دې آیت کې د نبی اکرم صلی الله علیه وسلم او امام علي د مقام ته اشاره کوي. په دې آیت کې مشرکان او مخالفین وايي که د قرآن کریم پیغام د کوم ځواکمن او مشهوره شخص په واسطه راځي، نو دوی به پرې ایمان راوړلو. د اهل تشیع تفسیر دا دی چې دا آیت د امام علي (علیه السلام) د مقام د کمزوری کولو او د هغه د مقام د نه درک کولو د شکونو ځواب دی. هغوی د امام علي (علیه السلام) د علم او مقام په اړه شک او اعتراض کوي، خو الله تعالی په دې آیت کې د هغه د ځانګړې مقام تصدیق کوي.
د آیت ۸ تفسیر: د اهل تشیع تفسیر کې، رحمت الله په دې آیت کې د امامانو ځانګړی علم، مرشدۍ او هدایت ګڼل کیږي. الله تعالی ویلي چې په ټول کائنات کې د ژوند شرایط او رزق په خپل مشیت سره وېشل شوي دي. د دې سره، امامان د هغه رڼا او هدایت منبع ګڼل کیږي، او خلک باید پوه شي چې د الله رحمت له انسانانو سره د هغوی د فطرت او صلاحیتونو مطابق ویشل کیږي. په دې آیت کې د امامانو د لوړ مقام اشاره ده چې الله تعالی ورته د هدایتي مقام ورکړی دی.
د آیت ۹ تفسیر: اهل تشیع د دې آیت د تفسیر په ترڅ کې وايي چې الله تعالی په دې آیت کې د کافرو او مشرکینو د شکونو ځواب ورکوي. که څه هم که د قرآن کریم پیغام د فرشتو یا د مړو له خوا راشي، بیا هم هغوی به ایمان ونه راوړلو، ځکه چې ایمان د الله تعالی په اراده پورې اړه لري. اهل تشیع په دې کې د امامانو د هدایتي مقام ذکر کوي، چې یوازې امامان (علیه السلام) د الهی هدایت وړاندیز کوي او کافرانو ته یې د ایمان راوړل ډیر سخت وي، تر څو چې الله یې مشیت ونه غواړي.
په ټوله کې: د اهل تشیع تفسير په دې آیتونو کې د امامانو مقام او د هغوی د الهی هدايت اشاره کوي. اهل تشیع باور لري چې الله تعالی د امامانو له لارې خپل نور او هدایت د انسانانو په لور ورکوي، او دې آیتونو د امام علي (علیه السلام) او د اهل بیت مقام ته اشاره کوي، چې مخالفین او شکاکان یې په سم درک نه پوهېږي.
