۞ وَجَعَلْنَا فِي الْأَرْضِ رَوَاسِيَ أَنْ تَمِيدَ بِهِمْ وَجَعَلْنَا فِيهَا فِجَاجًا سُبُلًا لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُونَ (۳۱)
۱۷ سپاره – ۲۱ سورة الأنبياء – ۳۱ آیت
او مونږ په زمكه كښې غرونه ټكوهل تر څو چې په دوى باندې ونه خوځېږي، او په هغه كښې موار تې ليارې جوړې كړې، ښائي چې خلك خپلې ليارې معلومې كړي.
او مونږ په ځمكه كې پاخه غرونه پیدا كړي دي چې په دوى باندې (دغه ځمكه) ونه خوځېږي او مونږ په دې كې لارې پیدا كړې دي، چې ارتې پراخه دي، د دې لپاره چې دوى لار ومومي.
او پيدا كړي دي مونږ په ځمكه باندې درانه محكم غرونه ولاړ (ياټك وهلى دي مونږپكې ميخونه چې ونه خوزيږي داځمکه په دوى) اوګرځولي دي موږپه دغه (ځمكه اوغرونو) كې ارتې لارې لپاره ددې چې دوى لاره ومومي (اوبې له تكليف څخه خپل مقصودته ورسيږي).
و بر زمين كوهها بيافريديم تا نلرزاندشان. و در آن راههاى فراخ ساختيم، باشد كه راه خويش بيابند.
و در زمين كوههايى استوار نهاديم تا مبادا [زمين] آنان [=مردم] را بجنباند، و در آن راههايى فراخ پديد آورديم، باشد كه راه يابند.
و در زمین، کوههای ثابت و پابرجایی قرار دادیم، مبادا آنها را بلرزاند! و در آن، درّهها و راههایی قرار دادیم تا هدایت شوند!
And We have made great mountains in the earth lest it might be convulsed with them, and We have made in it wide ways that they may follow a right direction.
And We have placed in the earth firm hills lest it quake with them, and We have placed therein ravines as roads that haply they may find their way.
And We have set on the earth mountains standing firm, lest it should shake with them, and We have made therein broad highways (between mountains) for them to pass through: that they may receive Guidance.
تفسير: ددې آيت تفسير د (النحل) په سورت كې تېر شوى دى هلته دې وكتل شي. وَجَعَلْنَا فِيهَا فِجَاجًا سُبُلًا لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُونَ
تفسير: يعنې د يو ملك خلك د بل ملك له خلكو سره يو ځاى كېداى شي تګ او راتګ وكړى شي كه غرونه ډير هسك او ستغ لكه ديوالونه درېدلي واى او په خپلو سرونو او شاوخوا كې يې خلكو ته لار نه واى وركړې نو دغه اوسنۍ راشه درشه به څرنګه كېده؟ (كذا فى موضح القرآن) د همدغو خلاصو لارو له ليدلو څخه انسان د الله جل جلاله د قدرت او حكمت او توحيد په طرف لاره موندلى.
غرونه د ټیکټونیکي تختهګانو د ټکر یا جلا کیدو په نتیجه کې جوړېږي. د دې ټکر له امله زلزلې او اورشېنې هم رامنځته کېږي. نو ځکه، غرونه د زلزلو مخنیوی نه کوي؛ بلکې هلته چې غرونه ډېر دي، زلزلې معمولاً زیاتې وي.
غرونه په حقیقت کې د ځمکې په قشر کې “ریښې” لري چې د استنوسفر په ژورو برخو کې غځېدلي دي. دا ریښې د ځمکې د تکتونیکي توازن (isostatic balance) کې مرسته کوي، خو دا مانا نه لري چې غرونه زلزلې یا ځمکې خوځېدل مخنیوی کوي.
زلزلې د ځمکې د ټیکټونیکي تختو د حرکت له امله منځ ته راځي. هلته چې غرونه ډېر دي، دا ښيي چې د تختو ټکر ډېر شوی، چې دا د زلزلو د زیاتوالي سبب کېږي.
د دې موضوع د علمي وضاحت لپاره لاندې منابع ګټورې دي:
په ساده ټکو کې، غرونه د ځمکې په جوړښت کې مهم رول لري او د ځمکې د پوښښ د توازن لپاره ګټور دي، خو د زلزلو مخنیوی نه کوي. برعکس، د غرونو په ساحو کې د ټیکټونیکي فعالیت زیاتوالی د زلزلو د زیاتېدو لامل کېږي. د قرآن تشبیه د هغې د زمانې د خلکو د پوهې د کچې سره سم ده، او د دې روحاني مفهوم د ځمکې د جوړښت او الله د ځواک په عظمت ټینګار کوي، نه د ساینسي اصولو وضاحت.
غرونه د ټیکټونیکي تختهګانو د ټکر یا جلا کیدو په نتیجه کې جوړېږي. د دې ټکر له امله زلزلې او اورشېنې هم رامنځته کېږي. نو ځکه، غرونه د زلزلو مخنیوی نه کوي؛ بلکې هلته چې غرونه ډېر دي، زلزلې معمولاً زیاتې وي.
غرونه په حقیقت کې د ځمکې په قشر کې “ریښې” لري چې د استنوسفر په ژورو برخو کې غځېدلي دي. دا ریښې د ځمکې د تکتونیکي توازن (isostatic balance) کې مرسته کوي، خو دا مانا نه لري چې غرونه زلزلې یا ځمکې خوځېدل مخنیوی کوي.
زلزلې د ځمکې د ټیکټونیکي تختو د حرکت له امله منځ ته راځي. هلته چې غرونه ډېر دي، دا ښيي چې د تختو ټکر ډېر شوی، چې دا د زلزلو د زیاتوالي سبب کېږي.
د دې موضوع د علمي وضاحت لپاره لاندې منابع ګټورې دي:
په ساده ټکو کې، غرونه د ځمکې په جوړښت کې مهم رول لري او د ځمکې د پوښښ د توازن لپاره ګټور دي، خو د زلزلو مخنیوی نه کوي. برعکس، د غرونو په ساحو کې د ټیکټونیکي فعالیت زیاتوالی د زلزلو د زیاتېدو لامل کېږي. د قرآن تشبیه د هغې د زمانې د خلکو د پوهې د کچې سره سم ده، او د دې روحاني مفهوم د ځمکې د جوړښت او الله د ځواک په عظمت ټینګار کوي، نه د ساینسي اصولو وضاحت.
